Kamerplanten en huisdieren: giftig of veilig?

Katten en honden zijn nieuwsgierig. Veel katten knabbelen graag aan smalle, sprietige bladeren en een jonge hond kauwt op alles wat op de grond valt. Meestal loopt dat goed af, maar een paar populaire kamerplanten kunnen je huisdier flink ziek maken. In deze gids lees je welke planten giftig zijn, welke als veilig gelden en wat je doet als het toch misgaat.

Waarom sommige planten giftig zijn

Planten beschermen zich met stoffen die dieren afschrikken. Bij kamerplanten gaat het meestal om twee soorten gif.

Veel planten uit de aronskelkfamilie bevatten calciumoxalaatkristallen. Dat zijn piepkleine, scherpe naaldjes die bij het kauwen in de bek en keel prikken. Dat doet meteen pijn, waardoor veel dieren snel stoppen met kauwen. Andere planten bevatten stoffen die na het doorslikken schade aanrichten in bijvoorbeeld de nieren, de lever of het hart. Die zijn verraderlijker, omdat de klachten soms pas later komen.

Planten die je beter uit de buurt houdt

Lelies: levensgevaarlijk voor katten

Echte lelies (Lilium) en daglelies (Hemerocallis) zijn voor katten levensgevaarlijk. Een klein stukje blad of bloem, stuifmeel dat de kat van zijn vacht likt of een slokje water uit de vaas kan al ernstige nierschade veroorzaken. Heb je een kat, haal dan geen lelies in huis.

De aronskelkfamilie

Hieronder vallen veel bekende bladplanten:

• Monstera deliciosa
• pothos (scindapsus) en Philodendron
• lepelplant (Spathiphyllum)
• Dieffenbachia
• ZZ-plant en Alocasia

Kauwen op deze planten geeft pijn in de bek, veel kwijlen en soms braken. Meestal blijft het bij irritatie, maar bek en keel kunnen opzwellen. Heeft je dier moeite met slikken of ademen, bel dan direct de dierenarts. Zet deze planten in een kamer waar je huisdier niet komt.

Andere planten om op te letten

De palmvaren (Cycas revoluta) is zeer giftig voor honden en katten. Alle delen kunnen ernstige leverschade veroorzaken, en vooral de zaden zijn gevaarlijk. Kalanchoë bevat stoffen die het hart kunnen aantasten. Aloë vera en vrouwentong geven bij het eten vaak braken en diarree, de jadeplant (Crassula ovata) braken en sloomheid. Het melksap van ficussoorten irriteert de bek en de huid.

Planten die als veilig gelden

Gelukkig gelden deze planten als niet giftig voor katten en honden:

• graslelie (Chlorophytum comosum)
• Calathea en Maranta
• Peperomia en pannenkoekplant (Pilea peperomioides)
• Hoya carnosa (wasbloem)
• goudpalm (Dypsis lutescens) en bergpalm (Chamaedorea elegans)
• zwaardvaren (Nephrolepis exaltata)
• orchidee (Phalaenopsis)
• kerstcactus (Schlumbergera)

Ook van een veilige plant kan een kat of hond maagklachten krijgen als hij veel blad eet. Meststoffen en bestrijdingsmiddelen op de plant of in de potgrond kunnen je dier ook ziek maken.

Twijfel je of een plant giftig is? Kijk op het etiket naar de Latijnse naam en zoek daarmee op of hij giftig is voor katten en honden. Eén Nederlandse naam kan namelijk voor verschillende planten worden gebruikt.

Mogelijke signalen van vergiftiging

Deze verschijnselen kunnen op vergiftiging wijzen:

• veel kwijlen of met een poot aan de bek zitten
• braken of diarree
• slecht eten of moeilijk slikken
• sloom zijn of zich terugtrekken
• bij katten na contact met lelies: anders drinken en plassen dan normaal, later soms bijna niet meer plassen

Wat je doet bij een mogelijke vergiftiging

Snel handelen maakt het verschil, vooral bij lelies en de palmvaren.

1. Haal je dier bij de plant weg. Verwijder alleen losse, goed zichtbare plantenresten uit de bek als dat veilig kan en forceer de bek niet.
2. Bel meteen je dierenarts, of buiten openingstijden de dierenspoedpost. Wacht niet tot er klachten komen.
3. Geef de naam van de plant door. Weet je die niet, houd dan een foto of het etiket bij de hand, maar stel het bellen daar niet voor uit.
4. Probeer je dier niet zelf te laten braken en geef geen huismiddelen. Bij sommige stoffen maakt dat de schade groter.
5. Houd je dier goed in de gaten en volg het advies van de dierenarts op.

Zo verklein je de kans op problemen

1. Zet giftige planten in een kamer waar je huisdier niet komt. Hangpotten en hoge planken helpen bij honden, maar katten komen hoger dan je denkt.
2. Ruim gevallen blad en bloemen direct op.
3. Kies bij nieuwe planten bewust voor soorten die als veilig gelden.
4. Zet een pot kattengras neer. Sommige katten knabbelen daar liever aan, al is dat geen garantie dat ze je andere planten met rust laten.

Jonge honden en kittens onderzoeken alles met hun bek. Zet in die periode alle planten en potgrond buiten bereik, ook de veilige soorten.

Kort samengevat

Vaak blijft het bij een geïrriteerde bek of een maag van slag, maar sommige planten zijn echt gevaarlijk. Echte lelies en daglelies zijn levensgevaarlijk voor katten en de palmvaren kan honden en katten ernstig vergiftigen. Zorg dat je weet welke planten je in huis hebt, houd giftige soorten buiten bereik en bel bij twijfel direct je dierenarts.